Dod â Bywyd Gwyllt Cymru i'r Eisteddfod
Cedwyn, Swyddog Allgymorth ac Ymgysylltu:
"Rhan o fy rôl yw cyrraedd mwy o siaradwyr Cymraeg a gwella'r defnydd o'r Gymraeg o amgylch y Canolfan Natur Cymru. Gyda'r Eisteddfod yn 2026 ond pedair milltir i ffwrdd, roedden ni'n gwybod bod yn rhaid i ni fod yno, ond doedden ni ddim yn siŵr ym mha ffordd.
Ar ôl rhywfaint o rwydweithio cynnar, cawsom ein gwahodd i roi sgyrsiau ym maes Gwyddoniaeth a Thechnoleg. Gofynnais i gydweithwyr sy'n siarad Cymraeg ar draws yr ymddiriedolaeth a fyddai unrhyw un yn fodlon cymryd rhan, ac roedd yr ymateb yn wych. Cadarnhawyd dwy sgwrs, ond pan oedd yn rhaid i un cydweithiwr dynnu'n ôl yn ddiweddarach, cytunais i gamu i mewn a chyflwyno yn lle.
Roedd yn teimlo'n frawychus. Roeddwn i wedi mynd i ysgolion Cymraeg iaith gyntaf tan oeddwn i'n 16 oed, ond anaml iawn roeddwn i wedi defnyddio'r Gymraeg dros yr 20 mlynedd nesaf. Ers dechrau fy rôl ym mis Tachwedd, roeddwn i wedi bod yn magu fy hyder eto, ond roedd rhoi sgwrs addysgol i oedolion, yn y Gymraeg, yn gam mawr.
Profiad gwych oedd yr hyn a ddilynodd. Eisteddfod y Garreg Las 2026 oedd fy ymweliad cyntaf â’r ŵyl wych hon. Treuliais dri diwrnod ar y Maes: yn cefnogi fy nghydweithiwr Cerys gyda’i sgwrs, yn siarad ag ymwelwyr ar stondin y Loteri Genedlaethol, ac yn mwynhau’r awyrgylch.
Roedd cael fy amgylchynu gan yr iaith o gymorth. Daeth fy Nghymraeg yn haws, a thyfodd fy hyder. Erbyn i fy sgwrs gyrraedd ddydd Sadwrn yr 8fed, diwrnod olaf yr eisteddfod, roeddwn i'n teimlo'n barod. Roeddwn i'n meddwl tybed faint o bobl fyddai yno o hyd, ond daeth nifer dda i wrando, a gwnaeth rhai hyd yn oed nodiadau.
Un o uchafbwyntiau’r gynulleidfa oedd gweld fy athro bioleg ysgol uwchradd yn y gynulleidfa. Roedd yn ddigwyddiad gwych, gyda chymaint i’w weld a’i wneud, ac rwyf eisoes yn edrych ymlaen at fynychu fy ail eisteddfod y flwyddyn nesaf."
Gwnaed yr ymweliad hwn yn bosibl diolch i Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol a Chronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol.
Cerys, Cynorthwyydd Cadwraeth Forol:
"Ar ddydd Sul, 2 Awst, roeddwn yn yr Eisteddfod yn Llantud i siarad am y gwaith anhygoel a vital a wnawn yng Nghanolfan Bywyd Gwyllt Morol Bae Ceredigion, ynghyd â thynnu sylw at rai o’r anifeiliaid rhyfeddol sy’n crwydro dyfroedd Bae Ceredigion.
Fel rhywun sydd heb gyflwyno yn y Gymraeg ers yr ysgol (bron i 10 mlynedd yn ôl), roedd yn gyfle gwych i allu ymarfer a gwella fy Nghymraeg, wrth gyrraedd ac ymgysylltu â gynulleidfaoedd newydd sydd efallai heb glywed amdanom o'r blaen.
Un o fy uchafbwyntiau wrth baratoi’r cyflwyniad oedd ymchwilio i enwau gwahanol rywogaethau yn y Gymraeg. Fy ffefryn personol yw ‘Heulgi’ neu basking shark yn Saesneg, sy’n cyfieithu i sun dog.
Death 30 o bobl i gyd, ac roedd yn wych gweld cymaint o bobl yno a oedd yn gymysgedd o siaradwyr Cymraeg rhugl a dysgwyr Cymraeg hefyd.
Cafwyd rhai sylwadau gwych gan y gynulleidfa a oedd â ddiordeb yn ein gwaith, ac yn enwedig yn ein prosiect ditectifs diet dolffiniaid a sut rydym yn casglu samplau o ysgarthion dolffiniaid trwyn potel. Ar ddiwedd fy sgwrs, daeth menyw ataf i ddweud ei bod yn gwerthfawrogi’n fawr glywed sgwrs am natur yn y Gymraeg, gan nad oedd hi erioed wedi clywed un yn y Gymraeg o'r blaen
Tra roeddwn i yno, clywais hefyd sgyrsiau diddorol gan yr RNLI ac un o’r merched o’r tîm rhwyfo holl-forywynol a Chymreig, Merched y Môr. Roedd yn wych gweld cymaint o bobl yn dod at ei gilydd drwy iaith a diwylliant.
Roedd yn fraint fawr bod yn rhan o un o wyliau diwylliant mwyaf y byd, tra hefyd yn rhannu'r gwaith rwyf mor falch o fod yn rhan ohono. Rwy'n edrych ymlaen at wneud mwy o sgyrsiau yn y Gymraeg yn y dyfodol."
Mae ein prosiect #NNF4 Ar y Môr - Bywyd Gwyllt Môr a Lleoedd Arbennig i Pawb yn cael ei gefnogi gan Cronfa Rhwydweithiau Natur.
Rhaglen a gyflwynir gan Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru a Cyfoeth Naturiol Cymru.